AVRUPA DANA ETİ

Küresel bakımdan, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) raporuna göre, 2016 yılında dünya eti üretimi, 2015 yılı ile karşılaştırıldığında 0,2% olarak 319,8 milyon ton büyüklüğünde hafif bir artış kaydetmiştir. Tahminlere göre küresel et ticareti bağlamında %4,4 (dana eti %0,3) olarak daha önemli bir artış gözlenecektir. 2016 yılında dana eti üretimi %0,3 artarak yaklaşık 67,8 milyon ton olmuştur. Dinamiğin artmasında özellikle Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği dikkat çekicidir.[1] Dünya nüfusunun ve gelirlerinin artması ile, AB ülkelerinin et ihracatı gittikçe artmaktadır. 2016-2026 döneminde dünya et tüketimi %13,5 artacağı ile ilgili tahminler bu bulguyu doğrulamaktadır[2].

Avrupa Birliği Komisyonunca 2016 yılının ilk dört ayında AB'de dana eti üretimi, 2015 yılının aynı dönemi ile karşılaştırıldığında, %2 olarak artmıştır. Özellikle en büyük artış AB-N13 ülkelerinde %13 seviyesine[3] ulaşarak görülmüştür. Yıllık bazda üretimdeki artış %3,3 seviyesinde olacağı ve 2017 yılında aynı şekilde devam edeceği tahmin edilmektedir. Avrupa Birliği'nde büyük ölçüde süt sürüleri geliştirilmesinden kaynaklanan dana eti üretimi 2015 ve 2016 yılındaki bir artıştan sonra yavaş yavaş uzun vadeli düşüş trendine dönüş beklenmektedir[4].

2016 yılının ilk yarısında dana eti üretimi ve ihracatı alanında elde edilen sonuçları, Avrupa Komisyonu umut verici olarak kabul etmiştir. Söz konusu olumlu sonuçlardan kesim hacminin arttırılması ve canlı hayvan ihracatının dinamik geliştirilmesi sorumludur. Sadece 2016 yılının ilk çeyreğinde, 2015 yılının aynı dönemine göre, %30 olarak artmıştır. 2016 yılının ilk yarısında, geçen yılın aynı dönemi ile karşılaştırıldığında, canlı hayvan ihracatı %34 ve et ihracatı %17 olarak artış kaydetmiştir. En popüler ticaret yönleri Türkiye (100 000 adet), Lübnan (45 000 adet) ve İsrail'dir. Komisyon; 2017 yıldan beri özellikle yerli üretiminde artış gözlemleneceğinden ve AB ile Türkiye işbirliğindeki kısıtlamalardan dolayı Türkiye'ye dana eti ihracatındaki düşüş kaydedebileceğini göz önünde bulundurmaktadır. Komisyonca en çok gelecek vaat eden yeni pazarlar arasında Japonya’dır. 2016 yılının ilk çeyreğinde, Avrupa dana eti ihracatında tam %10 olarak artış kaydedilmiştir. Diğer ticari potansiyele sahip bölgeler arasında Asya (Hong Kong, Çin, Filipinler, Tayland ve Güney Kore) ve Orta Doğu ülkeleri bulunmaktadır[5].

AB'de et tüketimine bakılırsa, AB'nin tüm üretiminin %90'ı AB tüketicilerine gitmektedir. Şu anki genel dana eti tüketimi kişi başına 11 kg'lık bir düzeydedir. 2016 yılından sonra bu alanda düşüş beklenerek, 2026 yılında kişi başına yaklaşık 10,2 kg düzeye ulaşır[6].


[1] FAO Food Outlook, Biannual Report on Global Food Markets, October 2016

[2] EU AGRICULTURAL OUTLOOK Prospect for the EU agricultural markets and income 2016-2026, December 2016

[3] European Commission, Short Term Outlook for EU arable crops, dairy and meat markets – Summer 2016

[4] ibid

[5] European Commission, Short Term Outlook for EU arable crops, dairy and meat markets – Summer 2016

[6] European Commission, Short Term Outlook for EU arable crops, dairy and meat markets – Summer 2016